Hep Geç Kalanlara

    Dakik olmak herkesin harcı değil. Neden geç kalırız?

    Beklenen kişi olmak nasıl bir duygu? Psikanalist Jean-Pierre Winter geç kalmanın birden çok anlama geldiğini söylüyor. Geciken insanların ortak noktası beklendikleri ortamda odak noktası olmaları. “Beklenen kişi, ortamdaki eksikliğiyle ilginin merkezi olur ve herkesin onu düşünmesini sağlar” diyor Winter.

    Arzulanmak ister

    Acı çektirir

    Geç kalan kişi bu davranışıyla bir nevi baştan çıkarma oyunu oynar. Bu bir kadının sevgilisiyle randevusuna on beş dakika geç kalma alışkanlığı gibi iki tarafın da kabul ettiği şekilde olabilir. Ya da geç kalanın karşı tarafa kendini zorla düşündürtmeye çalıştığı çok daha sapkın bir tutumun yansıması da olabilir. Jean-Pierre Winter’a göre geç kalan kişi arzulanan, eksikliği hissedilen bir nesne gibi algılanmak ister. Bu davranışın temelinde, kişinin karşısındakine saygı duymasına engel olan ağır bir narsisizm yani başka bir deyişle kendini beğenmişlik yatıyor olabilir.

    Geç kalan insanlar karşısındaki kişiyi rahatsız bir duruma sokar. Duyulan bu sıkıntı ancak beklenen kişi geldiğinde ve özür dilediğinde son bulur. Geç kalmak aym zamanda güç gösterisi ile de alakalıdır. Bunun en güzel örneği ise doktorlardır çünkü onlarla görüşebilmek için hastalar gerektiğinde sabırla saatlerce bekler. İş hayatının dışında bekletme alışkanlığı karşıdaki kişinin üzerinde sadistçe bir güç kurma arzusunun belirtisidir. Bekleten kişi ilk aşamada zorba konumundayken bekleme sona erip karşısındaki kişiyi bu durumdan çıkarttığında kurtarıcı halini alır.

    Denge kurar

    Dakik olmak isteyip bunu başaramayan kişiler dürüst ama nevrotik özellikler gösterirlen Psikoterapist Agnös Payen de la Garanderie, bu durumun kişiden kişiye değişiklik gösterdiğini ve yapılacak kişilik analizleri sonucununda kişinin davranışının kökenini keşfedebileceğini belirtiyor. Yedi aylıkken dünyaya gelen bir hastası, prematüre olduğunu biliyor. Ancak bilinçdışı bu durumun varlığını reddetmek için onu geç kalma alışkanlığına itiyor.

    Korkularından kaçar

    Geç kalmak belli durumların üstesinden gelmek ya da bir kişiyle yüzleşmek gibi korkuları habercisi olduğu gibi yükseklik korkusunun da belirtisi olabilir. “Ne kadar geç kalırsak, o kadar gerçeklerden kaçınırız. Gerçek dünyaya döndüğümüzde ise ya o korktuğumuz yükseklikle ya da başarısızlıkla karşı karşıya kalırız” diyor psikolog ve davranış bilimci Jane B. Burka ve Lenora M. Yuen. İronik bir şekilde geç kalan kişilerde genelde mükemmeliyetçilik görülüyor. Özsaygı eksikliği ve güvensizlik de özellikleri arasında gösterilebilir. Geç kalmak başkalarıyla karşı karşıya geldiklerinde başarısız olma korkularından kaynaklanıyor. Geç kalmayı alışkanlık haline getirenlerde ise başarı konusunda sosyal ve ailevi baskının yarattığı endişe görüldüğü tespit edilmiş. Psikologlar geç kalmanm genellikle çocukların rekabetle ilk kez karşı karşıya kaldığı okul çağında edinilen kötü bir alışkanlık olduğunun altını çiziyor.

    NE YAPMALI?

    Bekleyenlere Öneriler

    Arkadaşınızı veya yakınınızı bir, en fazla iki kez bekleyebilirsiniz. Ancak bu kişi davranışına devam ediyorsa ve siz onu bu konuda uyarmıyorsanız, siz de suç ortağı sayılırsınız. Böylesi bir durumda ya o kişinin zevk aldığı baştan çıkarma ve güç kurma oyununa dahil olursunuz ya da bunun kötü bir davranışın belirtisi olduğunu kabul edersiniz. Her şey karşıdaki kişinin bu oyuna ayak uydurma isteğine bağlı. Buna son vermek ise çok basit; geç kalma alışkanlığı olan kişiyle olan randevunuza saatinde gidin ve geç kaldığını fark ettiğinizde buluşacağınız yerden ayrılın.

    Gecikenlere Öneriler

    Gecikmenizin altında yatan sebebi belirleyin. Geç kaldığınız zamanlarda nasıl hissettiğinize dikkat edin. Endişe hissediyorsanız, tek başınıza ya da bir terapistle bu endişenizin sebebini arayın. Bu durumdan rahatsız ve mahçup hissediyorsanız, kendinizi suçlu görüyorsunuz demektir. Bu noktada yaptıracağınız bir davranış analizi, bilinçsizce duyduğunuz bu suçluluk duygusunu aşmanız için size yardımcı olabilir. Eğer hiçbir pişmanlık hissetmiyorsanız, bu davranışı karşınızdakiler üzerinde güç kurmak ve onları baştan çıkarmak üzere bir silah olarak kullanıyorsunuz demektir.

    Empati Kurun

    Bu aşamada yapmanız gereken önce kendinize sonra da bu durumdan etkilenen kişilere bakmak. Kendinizi kurbanlarınızın yerine koyarak bu durumun yol açtığı sıkıntıların bilincine varacaksınız. Siz bekleyen taraf olsanız nasıl hissederdiniz? Böylesi bir vakit kaybı sizin o günkü planınızı ne şekilde etkiler? Bu soruların cevabını verebildiğinizde geç kalma alışkanlığınızın altında yatan bencilce hislerinizden kurtulmaya başlayacaksınız ve karşınızdakine saygı duymanın önemini kavrayacaksınız.

    Zaman yönetimi yapmayı öğrenin

    Göz hizanıza randevularınızı görebileceğiniz bir zaman çizelgesi koyun. Randevularınıza yetişmek üzere kendinize bolca zaman ayırın ve bu süreçte gecikmenizin altında yatan endişelerinizi yatıştırın.